مطالبه مهریه و اجرای آن

مطالبه مهریه و اجرای آن

مطالبه مهریه

مطالبه مهریه

فصل هفتم از قانون مدنی در مواد 1078 تا 1101 به موضوع مهریه اختصاص دارد. در این مواد بر این اصول تاکید شده است که مهریه می تواند بر هر چیزی تعلق گیرد که بتوان ارزش و بها برای آن مقرر نمود(در اصطلاح، مالیت داشته باشد). این میزان باید حتماً با رضایت طرفین باشد. بنابراین هر نوع مهریه که در آن رضایت طرفین نباشد از اساس، باطل خواهد بود. (ماده 1080 قانون مدنی).

مهریه عند المطالبه و دعوای آن

با جاری شدن صیغه عقد، مهریه به عنوان یک طلب قانونی می تواند توسط زن از همسرش مطالبه شود. از این رو لازم است زن و مرد قبل از ازدواج در مورد تعهداتی که بر عهده خواهند داشت آگاهی کافی کسب نمایند. بهترین کار این است که آنان حتی قبل از ازدواج در مورد مهریه و مطالبه آن با و وکیل خانواده مشورت نمایند و با حقوق خود آشنا شوند.

همسران باید بدانند اگر چه ازدواج در ذات خود، یک پیوند مقدس و پیمان عاطفی میان زن و مرد برقرار می نماید، اما در عین حال عقد ازدواج یک سند قانونی است. و همچون همه اسناد قانونی، الزام آور و همراه با تعهدات دو جانبه است.

پرداخت مهریه

پرداخت مهریه

پرداخت مهریه نیزاز جمله اموری است که زن می تواند آن را از همسر خود در هر زمان مطالبه و همسر وی نیز موظف به پرداخت آن خواهد بود. بر اساس ماده 1082 قانون مدنی مهریه به محض آنکه رابطه زوجیت برقرار شد، یعنی صیغه عقد جاری گردید، قابل تصرف و وصول خواهد بود. حتی با تغییر قیمت ها تغییر خواهد کرد و به روز قابل تقویم می شود. در این خصوص تبصره الحاقی ۱۳۷۶/۴/۲۹ ماده 1082 مقرر می دارد: چنانچه مهریه وجه رایج باشد متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه، باید پرداخت شود.

این امر نشان می دهد تا چه میزان قانونگذار بر اهمیت مهریه به عنوان یک حق و مطالبه واقعی تاکید دارد. به نحوی که آن را در هر شرایط از طرف زن قابل دریافت می داند.

ایفای تعهدات زن موکول به دریافت مهریه

در بسیاری موارد آنچه در قانون مورد تاکید قرار می گیرد با آن چیزی که در عرف و عادت وجود دارد، تفاوت های فاحش پیدا می کند. در مورد مهریه نیز این قضیه صادق است. به عنوان مثال کمتر مشاهده می شود که زن به محض اینکه وارد خانه همسرش شد بلافاصله و قبل از ایفای هر نوع تعهد و انجام هر نوع وظیفه، ابتدا مهریه خود را مطالبه نماید. یا حتی آن را مشروط به ادای وظایف همسری بداند. اما باید بدانید قانون این اجازه را به خانم ها داده است. آنان می توانند بعد از ازدواج و قبل از انجام هر نوع وظیفه، ابتدا مهریه خود را طلب نمایند. حتی دریافت مهریه را پیش شرط انجام وظایف همسری خود بدانند.

این موضوع تاکید و هشداری برای مردان است که بدانند در مورد تعهداتی که بر عهده می گیرند مسئولیت قانونی دارند. و والدین نیز باید بدانند مهریه ازدواج فرزندان آنان موضوع ساده ای نیست که بتوان از کنار آن به سادگی گذشت. زیرا مردان بسیار زیادی به خاطر عدم تمکن مالی، از عهده پرداخت مهریه به همسران خود برنیامده اند، شرایط سخت حبس و زندان را متحمل شده اند.

  مهرالمثل و نحوه تعیین آن

تعیین مهرالمثل

تعیین مهرالمثل

فرض نمایید در نکاح دائم به هر دلیلی مبلغ و یا میزان مهریه مورد اشاره قرار نگرفته باشد. در عین حال، نزدیکی بین زن و شوهر برقرار شود. در این صورت، زن می تواند برای مطالبه مهریه که در اینجا عنوان مهرالمثل به آن اطلاق می شود، اقدام نماید. این در حالی است که اگر قبل از تعیین مهریه و قبل از نزدیکی، یکی از طرفین فوت نماید، مهرالمثل به زن تعلق نخواهد گرفت. البته در یک صورت  مهرالمثل به زن تعلق خواهد گرفت و آن اینکه زن بخواهد مهریه خود را تعیین نماید . در چنین شرطی، زن نمی تواند بیش از اندازه مهرالمثل، مهریه را تعیین نماید.

میزان مهرالمثل

سؤالی که در اینجا مطرح می شود آن است که مهرالمثل تا چه میزان است و نحوه وصول آن چگونه است؟ باید گفت بعد از مراجعه زن به دادگاه و ارائه دادخواست مطالبه مهرالمثل، در فرایند رسیدگی قضایی و تعیین کارشناس، میزان مهرالمثل وی تعیین می گردد.  بدین ترتیب که ابتدا قاضی با صدور قرار کارشناسی و ارجاع موضوع کارشناس، از کارشناس می خواهد مبلغ مهرالمثل را در این پرونده تعیین نماید. کارشناس با توجه به ماده 1091 قانون مدنی چند عامل را در نظر می گیرد. از جمله شأن خانوادگی، میزان تحصیلات، سن، زیبایی، جایگاه شغلی، شهر محل سکونت و …. که این عوامل در مجموع تعیین کننده مبلغ مهرالمثل خواهند بود.

مهرالمتعه چیست؟

بر اساس ماده 1093 قانون مدنی هر گاه مهر در عقد ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزدیکی و تعیین مهر، زن خود را طلاق دهد زن مستحق مهرالمتعه است. اگر بعد از ‌آن طلاق دهد مستحق مهرالمثل خواهد بود. برای تعیین مهرالمتعه بطور قطع وضعیت مرد مورد توجه قرار می گیرد. کارشناس تعیین شده از سوی دادگاه وضعیت مرد را مورد توجه و ارزیابی قرار خواهد داد. لذا برای افراد مختلف از حیث ثروت و مکنت مهرالمتعه متفاوت در نظر گرفته خواهد شد.

مهرالمسمی چیست؟

مهرالمسمی همان مهریه است . در ماده 1100 قانون مدنی به مهرالمسمی اشاره شده ولی از آن تعریفی نشده است. لذا باید گفت مهرالمسمی همان مهریه است که در عقد نکاح دائم میان زن و مرد عنوان می شود و قابل مطالبه خواهد بود.

نحوه اجرای محکومیت مالی مربوط به بدهی مهریه

تا قبل از سال 91 با طرح دادخواست یا شکواییه مطالبه مهریه از طرف زنان و در صورت عدم تمکن مالی شوهران، تقریباً همه آنان روانه زندان می شدند. برای دوره ای آمار زندانیان مرد به دلیل عدم پرداخت مهریه رو به فزونی گذاست. تا اینکه قانون حمایت از خانواده در سال 91 و قانون محکومیت های مالی در سال 1394 تصویب شدند.

در مجموع با توجه به مفاد این قوانین، رویه دادگاهها بر این منوال است که مهریه تا تعداد 110 سکه تحت هر شرایط باید پرداخت شود. اما اگر مهریه بالاتر از 110 سکه باشد، مازاد بر آن صرفاً در صورت تمکن مالی مرد قابل وصول خواهد بود. خواه به صورت یک جا و یا در صورت اعسار مرد( به صورت اقساطی و ماهیانه). لذا امکان دادخواست اعسار مردان به دادگاه وجود دارد و تا زمان رسیدگی دادگاه به وضعیت اعسار وی، مجاازات حبس در انتظار او نخواهد بود.

دادخواست اعسار از طرف مرد

بعد از آنکه دادگاه حکم به پرداخت مهریه  صادر نماید و حکم صادره قطعی شود، اجراییه صادر می شود. در این صورت زوج ظرف مدت یک ماه فرصت دارد که دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را به دادگاه تقدیم کند. در صورتی که طی مدت تعیین شده دادخواست اعسار تقدیم دادگاه شود امکان جلب مرد تا زمان تعیین تکلیف قطعی دادگاه در خصوص اعسار مهریه وجود ندارد. در صورتی که حکم اعسار شوهر قطعی شود او ملزم به پرداخت آن است. در صورت عدم پرداخت اقساط مهریه یا پیش پرداخت، امکان جلب وی توسط همسرش وجود دارد.

تمکن مالی شوهر و عدم پرداخت مهریه

اگر شوهر از تمکن مالی برخوردار باشد اما حاضر به پرداخت مهریه نباشد، زوجه می تواند درخواست توقیف اموال همسرش را بدهد. باید دانست تا پایان مزایده و مشخص شدن تکلیف مال مرد، دادگاهها برای مازاد مهریه از 110 سکه حکم جلب صادر نمی کنند .

مهریه به نرخ روز محاسبه می شود

برابر با ماده 1082 و تبصره و آیین نامه اجرایی آن اگر مهریه وجه نقد باشد بر اساس شاخص یا نرخ روز محاسبه می شود. چه مطالبه از طریق دادگاه باشد و یا اداره ثبت.

مطالبه مهریه در مورد شوهر فوت شده

اگر زوج فوت کرده باشد فقط تا تاریخ فوت شوهر مهر به روز محاسبه می شود. حتی اگر چند سال بعد از فوت شوهر، زوجه به طرفیت وراث مطالبه مهریه کرده باشد. مهریه وجه نقد تا زمان فوت شوهر متوفی به نرخ روز محاسبه می شود.

مهریه در عقد نکاح موقت

به عقد نکاح که در آن مدت تعیین شده باشد(اصطلاحاً تا 99 سال)، عقد نکاح موقت یا صیغه موقت گفته می شود. برخلاف عقد دائم، در موقع عقد موقت اگر مهر مشخص نشود، عقد باطل است. اگر در اثنای مدت صیغه، زن فوت کند مهریه او از بین نمی رود و ورثه زوجه می توانند مطالبه مهریه را از شوهر او بنمایند. اگر هم در عقد موقت، زوج(شوهر) فوت کند، زوجه می تواند مهریه را از محل ماترک به طرفیت وراث شوهر مطالبه کند.

مهریه و حق حبس

بر طبق ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی زوجه باکره می تواند اعلام کند تا زمانی که کل مهر را دریافت ننموده از شوهر تمکین نمی کند. به این حق قانونی زوجه باکره حق حبس گفته می شود. حتی اگر مهر توسط زوج تقسیط شود، حق حبس زوجه تا پایان پرداخت کل مهریه پابرجاست. اگر زوجه قبلا تمکین کرده باشد حق حبس او زائل می شود. رویه دادگاه خانواده چنین است که اگر مهریه عند الاستطاعه باشد حق حبس زوجه را زائل می دانند.

مهریه و کاهش و افزایش آن بعد از عقد

برطبق نظريه۳۵۰۷۹/۳۰/۸۸مورخ ۱۳۸۸/۱۲/۰۵شوراي نگهبان و راي هيات عمومي ديوان عدالت اداري مهريه شرعي همان است که در ضمن عقد تعيين شده است. هر گونه ازدياد و کاهش آن شرعا صحيح نمي باشد. در حال حاضر دفاتر اسناد رسمي مهريه را بعد از عقد، کاهش يا افزايش نمي دهند.

هزینه مطالبه مهریه از طریق دادگاه

ممکن است زن تصمیم بگیرد مهریه خود را درعقد دائم و یا در نکاح موقت به اجرا بگذارد. زن حتی می تواند قبل از آنکه دادخواست مطالبه مهریه را بدهد، از طریق دادگاه و در قالب دادخواست قرار تامین خواسته، اموال شوهر را توقیف نماید. در هر صورت انجام این اقدامات با هزینه دادرسی همراه خواهد بود.

البته چنانچه زن دادخواست مهریه داده ولی توانایی پرداخت هزینه دادرسی را نداشته باشد، می تواند اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را مستند به شهادت شهود تقاضا کند. دادگاه خانواده ابتدا به موضوع اعسار زوجه از پرداخت هزینه دادرسی رسیدگی خواهد کرد.

هزینه دادرسی قرار تامین خواسته  حدود ۱۶۰ هزار تومان می باشد. هزینه دادرسی مطالبه مهریه در دادگاه معادل ۵ /۳ درصد قیمت روز سکه است. زن می تواند بخشی از مهریه را مطالبه کند. بنابراین چنانچه شوهر اموال چندانی ندارد همسرش می تواند قسمتی از مهر را در دادخواست مطالبه کند. در چنین شرایطی حق اجرا گذاشتن مهریه باقیمانده برای زن همچنان محفوظ خواهد بود.

مطالبه مهریه از طریق اداره ثبت

زن می تواند از طریق اجرای مهریه، همسر خود را ممنوع الخروج نماید. در این صورت اگر زوج اموالی برای توقیف دارد مطالبه مهریه  از طریق اجرای ثبت صورت می گیرد. بدین ترتیب که زن باید با مراجعه به ثبت دقیقاً مشخص نماید برای تمام یا بخش معینی از مهریه، شوهر خود را ممنوع الخروج نماید. او حتی می تواند بخش معین دیگری از مهریه را برای توقیف اموال همسرش در نظر بگیرد.

در ابتدا زوجه یا وکیل او باید به دفتر ازدواج مندرج در عقدنامه و شناسنامه مراجعه کرده و تقاضای صدور اجرائیه کند. پس از آن سر دفتر ازدواج به میزان مهریه مطالبه شده توسط زوجه، برای زوج به نشانی مندرج در عقدنامه، اجرائیه از طریق پست ارسال می کند. بعد از آن بایستی به اداره اجرای ثبت شهر محل ازدواج مراجعه نماید و اموال شوهر را برای توقیف معرفی کند

مال غیر منقول به عنوان مهریه

ممکن است شوهر یا خانواده وی بخواهند در هنگام عقد ازدواج، مهریه زن را مال غیر منقول مانند مغازه یا آپارتمان و … قرار دهند. در این صورت زوجه باید بسیار مراقب باشد که در سند ازدواج بطور خیلی دقیق پلاک ثبتی، شماره قطعه ، شماره و تاریخ سند یا اسناد و سایر مشخصات را قید شود.

وکیل خانوادهوکیل خانواده

اگر می خواهید در مورد مطالبه مهریه   یا بطور کلی متارکه اقدام نمایید بسیار مراقب باشید که چگونه رفتار می نمایید. هر گونه اشتباه، مسیر زندگی شما را تغییر خواهد داد. در این موارد بهتر است با وکیل خانواده تماس بگیرید و از راهنمایی او برخوردار شوید. ما نیز در خدمت افرادی خواهیم بود که می خواهند از امتیاز بهترین وکیل خانواده طلاق و مهریه برخوردار باشند.

بیشتر مطالعه کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

برای امنیت ، استفاده از سرویس کپتچا گوگل مورد نیاز گوگل استسیاست حفظ حریم خصوصی و شرایط استفاده.

Iبا این شرایط موافقید.

آخرین نوشته ها

فهرست
Call Now Button