کمیسیون ماده 100 شهرداری

کمیسیون ماده 100 شهرداری

کمیسیون ماده 100 و برخی نکات مهم آن – باید بدانید در شهرداری انواع کمیسیون ها وجود دارد . شاید شما هم در مورد کمیسیون ماده 100 یا کمیسیون ماده 5 ، یا نام کمیسیون ماده 7 ، همچنین کمیسیون ماده 77 را شنیده باشید. اینها همه کمیسیون هایی هستندکه با موضوع ملک و ساخت و ساز مرتبط می باشند.

در هر کشوری، موضوع ساخت و ساز در املاک تابع قوانین و ضوابط مشخص و از قبل تدوین شده می باشد. این ضوابط عمدتاً ناظر بر محدوده شهرها و حریم آن است و شهرداری نهادی است که بر اجرای آن نظارت می کند. هدف از این کار افزایش ایمنی و سلامت ساخت و ساز در داخل شهرها و محدوده حریم آن می باشد.

کمیسیون ماده 100

کمتر کسی است که تا کنون در باره کمیسیون ماده 100 شهرداری چیزی نشنیده باشد. این ماده ناظر بر نحوه تفکیک اراضی و یا ساخت و ساز در آن است. در بسیاری موارد ممکن است اختلافاتی میان این نهاد عمومی و شهروندان پدید آید که در این صورت پرونده به کمیسیون ماده 100 و نهایتاً در صورت اعتراض به رای این کمیسیون ، موضوع در دیوان عدالت اداری رسیدگی می شود.

اما اخیرا اخباری به گوش می رسد که ناظر بر ایجاد تغییرات بنیادین در کمیسیون ماده 100 است.

احتمال حذف کمیسیون ماده 100

اخیراً طرح اصلاح کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری‌ها در کمیته نظام فنی و اجرایی کمیسیون عمران نهایی شده است. این طرح به هیأت رئیسه مجلس ارسال و به زودی در صحن مجلس مورد رسیدگی قرار می گیرد. مهم‌ترین اثر این طرح ، حذف کمیسیون‌های تبدیل تخلف به جریمه در کمیسیون ماده ۱۰۰ است. هدف آن بوده که اصلاً تخلفی رخ ندهد و برای هیچکس این تخلف به صرفه نباشد.

بنابراین به محض ابلاغ این قانون در عمل کمیسیون ماده ۱۰۰ وجود نخواهد داشت. یعنی شهرداری ها نمی‌تواند تخلفات ساختمانی را به مرجعی ببرند تا برای آن اتخاذ تصمیم شود.

با حذف کمیسیون ماده ۱۰۰ ، شهرداری ها باید مراقب باشند تا از تخلفات، پیگیری و پیشگیری لازم را به عمل آورند. از این رو اگر شهرداری از این تخلفات جلوگیری نکند و این تخلفات رخ دهد هیچ‌ مرجعی برای رسیدگی وجود ندارد. و آن ملک هم برای همیشه ممنوع المعامله می‌شود. و دیگر قابل نقل و انتقال و اخذ پایان کار نیست.

تهیه کنندگان طرح می گویند در صورت قانونی شدن این طرح نمی توان در مورد ساختمان های دارای تخلف هیچ تصمیمی گرفت. و پیش بینی می شود شرایط به گونه‌ای باشد که هیچ سازنده و مالکی حاضر به تخلف شود. تا بعد جریمه‌اش را بپردازد. بنابراین اگر فرد تخلف کرد خودش می‌ماند و ساختمانش.

افزایش قدرت شهرداری ها با تصویب و اجرای این طرح

در این طرح به شهرداری‌ها جهت مقابله با تخلفات صورت گرفته قدرت لازم داده شده است. یعنی شهرداری‌ها به عنوان ضابط قضایی اجازه خواهند داشت در نقش ضابطین اعمال قانون لازم را داشته باشند. دادستان و نیروی انتظامی نیز باید همکاری لازم را داشته باشند. بنابراین قدرت اجرایی شهرداری افزایش پیدا خواهد کرد. و هر گونه ساخت و ساز عمرانی و غیرعمرانی بدون مجوز و پروانه ممنوع بوده و شهرداری می‌تواند از آن جلوگیری کند.

مسئولین ذیربط در کمیسیون عمران مجلس معتقدند در رابطه با متخلفین ساختمانی که پیش از این قانون مرتکب تخلف شده اند به محض اینکه این قانون ابلاغ شود دیگر هیچ پرونده‌ای برای تخلفات تشکیل نمی‌شود. و تمام تخلفات تا ابلاغ این قانون باید ظرف سه سال در کمیسیون‌های موجود رسیدگی شود. و آنهایی که قابل جریمه هستند جریمه و آنهایی هم که به واقع قلع و قمع است بر قلع و قمع آن تأکید شود.

از آنجا که امکان دارد در عمل ساخت و سازها یا بر اثر قصور و یا  خطای اجرایی اندکی با پروانه مصوب اختلاف پیدا کنند، لذا در این طرح آمده است که آیین‌نامه‌ای ظرف چند ماه با پیشنهاد وزارت راه و وزارت کشور تدوین و به هیأت وزیران ارجاع شود. تا بر اساس این آیین‌نامه پروانه این اختلافات اصلاح شود.

در خصوص رسیدگی به گزارشات خلاف واقع ناظرین در زمان ساخت و ساز، در صورت وقوع این مسئله اختلاف بین مالک و شهرداری به وزارت کشور ارجاع داده خواهد شد.

ماده 100 قانون شهرداری چیست؟

برای آنکه بحث خود را دقیق تر پیش ببریم ابتدا لازم است بدانیم کمیسیون ماده 100 شهرداری چیست؟ باید ببینیم قانون چه می گوید. در ماده 100 قانون شهرداری چنین آمده است:

 ‌مالکین اراضی و املاک واقع در محدوده شهر یا حریم آن باید قبل از هر اقدام عمرانی یا تفکیک اراضی و شروع ساختمان از شهرداری ‌پروانه اخذ نمایند. (الحاقی 27/۱۱/1345)

‌جلوگیری از عملیات ساختمانی

شهرداری می‌تواند از عملیات ساختمانی ساختمانهای بدون پروانه یا مخالف مفاد پروانه به وسیله مأمورین خود اعم از آنکه ساختمان در زمین‌ محصور یا غیر محصور واقع باشد جلوگیری نماید. ‌در موارد مذکور که از لحاظ اصول شهرسازی یا فنی یا بهداشتی قلع تأسیسات و بناهای خلاف مشخصات مندرج در پروانه ضرورت ‌داشته باشد، یا بدون پروانه شهرداری ساختمان احداث یا شروع به احداث شده باشد، به تقاضای شهرداری موضوع در کمیسیون ماده 100 رسیدگی می شود.

اعضای کمیسیون ماده 100

  • نماینده‌ وزارت کشور به انتخاب وزیر کشور،
  • و یکی از قضات دادگستری به انتخاب وزیر دادگستری،
  • و یکی از اعضای انجمن شهر به انتخاب انجمن.
  • در این جلسه نماینده شهرداری( بدون حق رأی) برای ادای توضیح شرکت می‌کند.

آشنایی با نحوه کار کمیسیون ماده 100

کمیسیون پس از وصول پرونده به ذینفع اعلام می‌نماید که ظرف ده روز توضیحات خود را کتباً ارسال دارد. پس از انقضاء مهلت مذکور‌،کمیسیون مکلف است تصمیم مقتضی  را ظرف یک ماه صادر کند.

در مواردی که شهرداری از ادامه ساختمان بدون پروانه یا مخالف مفاد پروانه جلوگیری می‌کند مکلف است حداکثر ظرف یک‌هفته از تاریخ جلوگیری موضوع را در کمیسیون مذکور مطرح نماید.

در غیر این صورت کمیسیون به تقاضای ذینفع به موضوع رسیدگی خواهد کرد. ‌در صورتی که تصمیم کمیسیون بر قلع تمام یا قسمتی از بنا باشد مهلت مناسبی که نباید از دو ماه تجاوز کند تعیین می‌نماید. ‌شهرداری مکلف است تصمیم مزبور را به مالک ابلاغ کند.

اقدامات شهرداری در صورت تخلف

‌در مواردی که شهرداری مکلف به جلوگیری از عملیات ساختمانی است و دستور شهرداری اجراء نشود ، می‌تواند با استفاده از مأموران اجراییات خود و‌ در صورت لزوم مأموران انتظامی برای متوقف ساختن عملیات ساختمانی اقدام نماید.

اقدامات و وظایف دفاتر اسناد رسمی در مورد معامله ساختمان ها

‌دفا‌تر اسناد رسمی مکلفند قبل از انجام هر گونه معامله اعم از قطعی و رهنی در مورد ساختمان‌ها:

گواهی پایان ساختمان در مورد ساختمان های ‌ناتمام، گواهی عدم وقوع تخلف تا تاریخ انجام معامله را که توسط شهرداری صادر شده باشد، ملاحظه و مراتب را در سند قید نمایند.

‌در مورد ساختمان هایی که پروانه آن قبل از تصویب این قانون صادر شده باشد، در صورتی که گواهی پایان ساختمان ارائه نشود، و طرف معامله با علم به ‌اینکه ممکن است مورد معامله مشمول مقررات تبصره یک ماده ۱۰۰ قانون شهرداری باشد، به انجام معامله رضایت دهد ثبت آن با تصریح مراتب فوق ‌در سند بلامانع است.

‌در مورد ساختمان هایی که قبل از تاریخ تصویب نقشه جامع شهر ایجاد شده و فاقد پروانه باشند، گواهی شهرداری مبنی بر اینکه ساختمان قبل از تاریخ‌ مذکور ایجاد شده و یا احراز موضوع از طرف دفترخانه و یا رضایت طرف معامله به اینکه ممکن است مورد معامله مشمول مقررات تبصره یک ماده۱۰۰ قانون شهرداری باشد به انجام معامله، با درج هر یک از مراتب فوق در سند، معامله آن بلامانع است.

نحوه برخورد با تخلف ساختمان هایی که انتقال یافته باشد

‌در صورتی که ساختمانهای مذکور به دیگری منتقل شده باشد منتقل‌الیه می‌تواند وجوهی را که از این بابت به شهرداری پرداخت نموده از متخلف‌ مطالبه کند. ‌ساختمان هایی که پروانه ساختمان آن‌ها قبل از تاریخ تصویب نقشه جامع شهر صادر شده است از شمول تبصره یک ماده ۱۰۰ قانون شهرداری ‌معاف می‌باشد.

نحوه عمل در مود اعتراض به رای کمیسیون ماده 100

‌در مورد آراء صادر از کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری، هر‌گاه شهرداری یا مالک یا قائم‌ مقام او از تاریخ ابلاغ رأی ظرف مدت ده روز نسبت‌ به آن رأی اعتراض نمایند، مرجع رسیدگی به این اعتراض کمیسیون تجدید نظر ماده ۱۰۰ خواهد بود. اعضای این کمیسیون متفاوت از اعضای قبلی می باشند.

کدام تخلفات در کمیسیون ماده 100 مورد رسیدگی قرار می گیرد؟

تا اینجا روشن شد که ماده 100 قانون شهرداری در مورد ساخت و ساز و نوع تخلف از آن ها و صدور پروانه برای ساختمان ها بحث می کند.

حال باید بدانیم چه نوع موضوعات یا بهتر بگوییم تخلفات مشمول ماده 100 می گردند. به عبارت دیگر در چه صورتی پرونده تخلفات در کمیسیون ماده ۱۰۰ مورد رسیدگی قرار می­‌گیرد. تخلفاتی که پرونده مربوط به آن­ها باید در کمیسیون ماده ۱۰۰ مورد رسیدگی قرار گیرد، به قرار زیر می باشند:

  • احداث بنا بدون پروانه(مجوز) یا احداث بنا خارج از پروانه یا مازاد بر آن(موضوع تراکم)
  • عدم احداث پارکینگ یا غیرقابل استفاده بودن پارکینگ
  • تجاوز به معابر شهر
  • استحکام نداشتن بنا یا عدم رعایت ضوابط فنی، بهداشتی و شهرسازی در احداث بنا
  • تغییر کاربری غیرمجاز

حال سؤال این است که اگر شخصی از تخلفات یک نفر در امر ساخت‌­ وساز متضرر شود، آیا می تواند به  شهرداری یا کمیسیون ماده ۱۰۰ مراجعه کند؟ در پاسخ باید گفت کلیه شهروندان که از این نوع تخلفات متضرر می شوند، گذشته از حق مراجعه به مراجع قضایی، می‌توانند به شهرداری نیز مراجعه نمایند. اگر شهرداری پس از بررسی­‌های لازم رسیدگی به تخلف را در صلاحیت کمیسیون ببیند، پرونده را به آن ارجاع می­‌دهد.

کمیسیون ماده 100 از شهرداری جدا است

اعضای کمیسیون ماده 100
اعضای کمیسیون ماده 100

کمیسیون ماده 100 شهرداری یک مرجع حقوقی است که از نهاد شهرداری جدا است . اگرچه محل تشکیل در تهران در شهرداری است. اما اعضای آن را نمایندگان دادگستری ، وزارت کشور، شورای اسلامی و شهرداری تشکیل می دهند. توضیح اینکه حضور نماینده شهرداری فقط برای ادای توضیحات فنی است و حق رای ندارد.

تشریح تخلفات و جریمه کمیسیون ماده 100

تخلف تراکم اضافی و احکام مربوط به آن

یکی از تخلفات عمده که در کمیسیون ماده 100 شهرداری مورد رسیدگی قرار می گیرد اضافه بنا یا تخلف تراکم اضافی است.

بهتر است این نوع تخلف را کمی بیشتر توضیح دهیم. مساحت زیربنای هر ساختمان در پروانه ساخت مشخص شده است. گاهی این مساحت از طرف شهروندان و به هنگام ساخت و ساز رعایت نمی گردد. در این موارد، مساحت زیربنای ساختمان ها از زیربنای مندرج در پروانه ساختمانی بیشتر می شود. در این موارد گفته می­‌شود که شخص مرتکب تخلف تراکم اضافی گردیده­‌است. در این موارد کمیسیون یا حسب مورد دستور تخلیه و یا تخریب می دهد.

الف. تخریب:

ممکن است در مواردی در حین ساخت، اصول فنی شهرسازی و بهداشتی رعایت نشده باشد. و یا این‌ که کمیسیون در ابتدا حکم به پرداخت جریمه نموده اما پرداخت نشده باشد. در این موارد کمیسیون حکم به تخریب بنای اضافی خواهد نمود.

ب. جریمه:

در مواردی که تخریب قلع اضافه بنا ضرورت نداشته باشد، کمیسیون حکم به پرداخت جریمه خواهد کرد.

تغییر کاربری

این موضوع نیز از تخلفات شایع در برخی شهرها و یا محدوده های شهری است. بدین صورت که گاهی مالکین یک ملک از نوع استفاده از ساختمان عدول می کنند. یعنی اگر در پروانه ساختمان، نوع استفاده از آن مسکونی اعلام شده، در بنای در دست ساخت، واحدهای تجاری دایر می کنند . در این شرایط پرونده برای ساختمان و مالک آن تشکیل و موضوع در کمیسیون مورد رسیدگی قرار گرفته و حکم به تعطیلی آن واحد تجاری گرفته می شود.

عدم استحکام بنا

در مواردی نیز به دلیل عدم رعایت اصول فنی، بهداشتی و شهرسازی از سوی مالک یا مالکین و عدم استحکام بنا، کمیسیون حکم تخریب بنا را صادر می نماید.

عدم احداث پارکینگ

این تخلف نیز یکی از تخلفات شایع در مناطق مختلف شهری است. این نوع تخلفات ممکن است به چند صورت مورد توجه قرار گیرد:

  • اگر پارکینگ ساخته نشده باشد حکم کمیسیون ساخت پارکینگ خواهد بود.
  • اگر پارکینگ ساخته شده باشد و امکان اصلاح وجود داشته باشد حکم به اصلاح آن داده می شود.
  • اگر پارکینگ ساخته شده باشد اما امکان اصلاح وجود نداشته باشد حکم صادره، جریمه خواهد بود.
  • اگر پارکینگ ساخته شده باشد اما اصول شهرسازی و فنی و بهداشتی رعایت نشده باشد، حکم صادره تخریب خواهد بود.
تخلفات مهندس ناظر

وظیفه مهندس ناظر ساختمان نظارت بر عملیات اجرایی احداث بنا و تظبیق آن با مشخصات دکر شده در پروانه ساختمان است. علاوه بر این در انتهای کار احداث ساختمان، وظیفه مهندس ناظر تأیید این فرایند است.

در جریان ساخت مهندس ناظر تخلفات را به شهرداری اعلام می کند. اما اگر تخلفات از سوی وی گزارش نشد و یا گزارش وی خلاف واقع بود پرونده ساختمان در کمیسیون ماده ۱۰۰ مطرح خواهد شد.

توضیح اینکه شهرداری تخلف مهندس ناظر را به سازمان نظام مهندسی گزارش می دهد و در آن جا نیز جرایمی برای اینگونه متخلفین در نظر گرفته شده است.

فرایند اجرایی کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری

در کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری دو نوع کمیسیون بدوی و تجدید نظر وجود دارد. ناگفته پیداست که هر نوع تخلف ابتدا در کمیسیون بدوی مورد رسیدگی قرار می گیرد. هر فردی که پرونده تخلف وی در کمیسیون مورد رسیدگی قرار می گیرد می توان لایحه کتبی خود را به کمیسیون ارائه داده و از حقوق خود دفاع نماید.

اعتراض به رأی کمیسیون ماده 100 در دیوان عدالت اداری

پر واضح است که اعتراض به رأی کمیسیون بدوی، در کمیسیون تجدید نظر مورد رسیدگی قرار می گیرد. و تصمیمات کمیسیون تجدیدنظر قطعی و قابل اجرا است. با این وجود، قانونگذار هنوز هم برای آنکه هیچگونه حقی از هیچکس ضایع نگردد یک مسیر دیگر را برای معترضین به رأی کمیسیون تجدید نظر، باز نموده است. این مسیر مراجعه به دیوان عدالت اداری و اعتراض به رای کمیسیون، به استناد ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری است.

وکیل متخصص کمیسیون ماده 100 شهرداری و دیوان عدالت اداری

باید دانست مباحث مطرح شده در کمیسیون ماده 100 و یا نحوه اعتراض و تقدیم لایجه در دیوان عدالت اداری، یک اقدام فنی و تخصصی است. در چنین شرایطی تحت هیچ عنوان پیشنهاد نمی گردد امورات خود را رأساً  پیگیری نمایید. در این موارد بهتر است با افراد خبره و حقوقدان مشورت نمایید. گروه حقوقی تخصصی ملکی اداری با در اختیار داشتن وکیل دیوان عدالت اداری با تجربه آماده ارائه مشاوره تخصصی به شهروندان محترم و در صورت توافق، قبول وکالت عزیزان در دعاوی مورد بحث خواهند بود.

در این موارد بهتر است با ما تماس بگیرید و حس اعتماد و داشتن تکیه گاهی مطمئن و استوار را تجربه نمایید.

بیشتر مطالعه کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست
Call Now Button
ارسال پیام
مشاوره رایگان