اقاله قرارداد

اقاله قرارداد

اقاله قرارداد ، اقاله چیست؟ ، انحلال قرارداد ، فسخ قرارداد

اقاله قرارداد ، قانون قرارداد ، اقاله تعهدی

انحلال یک عقد یا قرارداد از دو طریق امکان پذیر است. اول موجبات قانونی و دوم موجبات قراردادی. در مورد اول، اراده قانونگذار موجب انحلال قرارداد می شود . در این مورد اراده اشخاص تاثیری در انحلال ندارد. مانند انحلال عقد بیع در زمانی که هنوز مبیع یا مالی که قرار است به فروش برسد قبل از آنکه تسلیم خریدار گردد از بین برود و یا تلف شود. در مورد دوم، انحلال از قبل توسط طرفین معامله در قرارداد پیش بینی می گردد و یا جزء شروط قرارداد می آید. در اینجا قصد داریم در مورد یکی از موارد سه گانه انحلال قرارداد(فسخ، اقاله و انفساخ) تحت عنوان اقاله قرارداد ، نکاتی را مورد اشاره قرار دهیم.

اقاله چیست؟

اقاله قرارداد در حقوق مدنی و در ماده 264 به عنوان یکی از موارد سقوط تعهدات مورد اشاره قرار گرفته است. ماده 283 قانون مدنی در بیان مفهوم اقاله چنین مقرر می دارد:

بعد از معامله، طرفین می توانند به تراضی ، آن را اقاله یا تفاسخ کنند.

بنابراین ملاحظه می شود که اقاله همان تفاسخ است که در برخی کتب حقوقی و یا متون تخصصی و حتی برخی قراردادها مورد اشاره قرار می گیرد. ثانیاً اقاله، توافق طرفین یک قرارداد است برای برهم زدن و یا انحلال قرارداد. بنابراین اگر یک طرف معامله قصد بر هم زدن معامله را داشته باشد و طرف دیگر چنین قصدی را نداشته باشد آن را نمی توان اقاله نامید. لذا اقاله را می توان اینگونه تعریف کرد که: اقاله عبارت است از تراضی دو طرف عقد بر انحلال و زوال آثار آن در آینده.

شرایط و نکات مهم در اقاله قرارداد

  • یک قرارداد مکتوب یا عقد لازم میان دو طرف آن وجود داشته باشد.
  • دو طرف برای انحلال قرارداد رضایت و توافق داشته باشند(کتبی یا شفاهی).
  • طرفین می توانند شرط نمایند تا زمان خاص قرارداد اجرا شود و در آن زمان خاص، قرارداد اقاله شده و آثاری از آن برقرار نباشد.
  • طرفین معامله باید دقیقاً روشن کنند قصد برهم زدن کدام معامله را دارند. علاوه بر این، در صورتی که قصد اقاله کردن مقداری از مبیع را داشته باشند، باید به آن به طور دقیق و واضح اشاره کنند. چرا که اگر این کار با ابهام و جهالت انجام شود، اقاله مقداری از مبیع صحت نخواهد داشت.

  • اقاله می تواند در موقع و زمانی اجرا شود که هنوز هیچکدام از طرفین تعهدات خود را آغاز نکرده اند. یا اینکه طرفین زمانی که در حال انجام تعهدات خود هستند ، به مورد اجرا گذارده شود.
  • درست است که اقاله در عقود لازم اتفاق می افتد، اما در همه آنها این امکان وجود ندارد. عقد لازم برابر ماده 185قانون مدنی، به عقدی گفته می‌شود که هیچ کدام از طرفین به تنهایی حق فسخ عقد را ندارد . به عنوان مثال عقد نکاح و وقف عقد لازم هستند . اما امکان اقاله آن در هر زمان و به صرف رضایت طرفین میسر نیست.
  • طرفین می توانند بهای تعهدات انجام شده را به یکدیگر بپردازند . این امر جزء لوازم قانونی تراضی طرفین شمرده می شود.
  • اقاله معطوف به گذشته نیست بلکه متمرکز بر آینده است.

آثار اقاله

اقاله قرارداد دارای اثر بر آینده عقد است و بر گذشته آن اثری ندارد. به عنوان مثال اگر در قرارداد اجاره یکساله، طرفین بعد از شش ماه توافق نمایند آن را اقاله نمایند. همه آثار قرارداد از جمله تعهدات پرداخت اجاره بها در شش ماه قبل به قوت خود باقی است . اما بعد از اقاله، تعهدات طرفین برای شش ماه بعد از بین می رود. این امر منطقی است زیرا چنانچه اقاله قرارداد اثر قهقرایی داشت از این حیث تفاوت چندانی با بطلان نمی کرد.

بازگشت آثار عقد

بازگشت اقاله قرارداد به معنای آن است که بعد از اقاله قرارداد، همه چیز به حالت اولیه باز می گردد. زیرا اقاله قرارداد اثر عقد را بعد از خود زایل می گرداند.

اقاله قرارداد در عقود تملیکی

اقاله قرارداد ، اقاله قرارداد تملیکی

اقاله قرارداد ، اقاله قرارداد تملیکی

عقود تملیکی به عقودی گفته می شود که یک طرف عقد بر اثر انجام معامله در عوض پرداخت ثمن ، مالی را صاحب می شود و به اصطلاح در مالکیت او در می آید. مانند قرارداد خرید و فروش خانه که خریدار در قبال پرداخت پول مالک خانه می شود. در این نوع قراردادها اگر اقاله ای انحام شود و طرفین قرارداد، وجه نقد و ملک را دوباره جابجا نمایند، یعنی خریدار ملک را بدهد و فروشنده وجه نقد را . در این مورد اگر در زمانی که خریدار ملک را تصرف نموده و آن را مالک شده تغییراتی در خانه ایجاد نموده و موجب افزایش قیمت آن را فراهم آورده باشد، می تواند درخواست آن میزان اضافه قیمت را نماید که بر مبلغ قرارداد ملک اضافه شده باشد.

اقاله قرارداد در عقود عهدی

در قراردادهای عهدی اقاله در دو حالت ایجاد می شود:

  • اقاله قبل از اجرای تعهد : در این حالت چون تعهد طرفین ساقط می شود و چیزی به عنوان تعهد وجود نخواهد داشت لذا طرفین تکلیفی در این نوع اقاله ندارند.
  • اقاله بعد از اجرای تعهد : در این حالت، وفای به عهد هر دو طرف محقق شده و آن تعهد خود بخود از بین رفته است و اثری وجود ندارد. لذا اقاله با هیچ مشکلی مواجه نیست.

نحوه طرح اقاله و تنفیذ اقاله

در مورد نحوه طرح اقاله از سوی طرفین معامله ، در مواد قانونی به صراحت چیزی عنوان نشده است. برای اینکه روال درستی در این مسیر دنبال شود. بهتر است به ترتیب زیر عمل شود:

  • اظهارنامه مکتوب برای طرف مقابل ارسال و در آن ، اقاله قرارداد مورد اشاره قرار گیرد.
  • دلایل اقاله به طور شفاف و دقیق در اظهارنامه ذکر گردد.
  • توافق طرف مقابل در ذیل اظهارنامه مرقوم شود.
  • صورتجلسه ای تنظیم و پس از امضاء طرفین و دو نفر شاهد به عنوان سند اقاله به مورد اجرا گذارده شود.
  • اگر صورتجلسه در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شود بهتر است اما اجبار قانونی برای این کار وجود ندارد.
  • هر نوع طلب و تعهد باقیمانده میان طرفین تا قبل از امضاء صورتجلسه رد و بدل شود و تعهد مالی باقی نماند.
  • در صورتجلسه بر این موضوع تاکید شود که طرفین از روی اراده و در کمال صحت و سلامت عقلی مبادرت به اقاله می نمایند.

دعوای اثبات اقاله

برای طرح دعوای اثبات اقاله باید یک سری از موارد مانند مالی و یا غیرمالی بودن دعوی، خواسته دعوا، طرفین دعوا و دادگاه صالح تعیین شوند. دعوای اثبات اقاله یک دعوای مالی بوده و هزینه دادرسی آن با توجه به دعاوی مالی محاسبه خواهد شد. خواهان در دعوای اقاله به فردی گفته می‌شود که دادخواست تنظیم کرده و ادعا می‌کند که اقاله رخ داده است. وی برای خود حقی را درخواست می‌کند. خوانده به فردی گفته می‌شود که طرف دعوای اقاله بوده و بعد از تقدیم دادخواست از سوی خواهان به دادگاه دعوت خواهد شد. به عبارت دیگر خواهان با تنظیم این دادخواست ادعا می‌کند بین آنها در گذشته عقدی صورت گرفته بود که بعد از آن با توافق هر دو طرف منحل شده است.

وکیل اقاله قرارداد

اگر در مورد موضوع اقاله قراردادهای خود دچار اختلاف نظر با طرف مقابل خود می باشید و یا قصد طرح دعوا علیه وی را دارید می توانید با وکیل اقاله قرارداد مشورت نمایید. و وکالت دعوا را به وی احاله دهید. وکیل ملکی آماده قبول وکالت دعاوی ملکی ثبتی می باشد.

مقالاتی برای مطالعه موضوعات مرتبط:

دعوای الزام به انجام تعهد

دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک

شرایط صحت عقد بیع

بیشتر مطالعه کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست
Call Now Button
ارسال پیام